પ્રધાનમંત્રી વિશ્વકર્મા યોજના PM Vishwakarma Yojana 2026 એ કેન્દ્ર સરકારની એક મહત્વપૂર્ણ યોજના છે, જે પરંપરાગત કારીગરો અને શિલ્પકારો (વિશ્વકર્માઓ) ને સહાય કરવા માટે શરૂ કરવામાં આવી છે.
આ યોજના 17 સપ્ટેમ્બર 2023 ના રોજ વિશ્વકર્મા જયંતીના અવસર પર પ્રધાનમંત્રી દ્વારા લોન્ચ કરવામાં આવી હતી. તે માઇક્રો, સ્મોલ એન્ડ મીડિયમ એન્ટરપ્રાઇઝીસ (MSME) મંત્રાલય દ્વારા સંચાલિત છે અને 2023-24 થી 2027-28 સુધીના 5 વર્ષ માટે ₹13,000 કરોડના બજેટ સાથે અમલમાં છે.
યોજનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય
પરંપરાગત હસ્તકલા અને સાધનો સાથે કામ કરતા કારીગરોને સંપૂર્ણ સહાય આપવી, જેમાં કૌશલ્ય વિકાસ, આધુનિક સાધનો, સસ્તી લોન, ડિજિટલ વ્યવહારો માટે પ્રોત્સાહન અને બજારની સુવિધા શામેલ છે.
કયા 18 વ્યવસાયોને આવરી લેવામાં આવે છે?
યોજના 18 પરંપરાગત વ્યવસાયોને આવરે છે:
- સુથાર (કાર્પેન્ટર)
- બોટ મેકર
- આર્મરર
- લોહાર (બ્લેકસ્મિથ)
- હેમર અને ટૂલ કીટ મેકર
- લોકસ્મિથ
- સોનાર (ગોલ્ડસ્મિથ)
- કુમ્હાર (પોટર)
- મૂર્તિકાર / સ્ટોન કાર્વર
- ચર્મકાર / શુઝમેકર
- રાજમિસ્ત્રી (મેસન)
- ટોપલી/ચટાઈ/ઝાડૂ બનાવનાર / કોઇર વીવર
- ડોલ અને રમકડાં બનાવનાર
- નાઈ (બાર્બર)
- માળા બનાવનાર
- ધોબી (વોશરમેન)
- દર્જી (ટેલર)
- માછીમાર જાળ બનાવનાર
યોજના હેઠળ મળતા મુખ્ય લાભો
- માન્યતા — PM વિશ્વકર્મા પ્રમાણપત્ર અને ID કાર્ડ.
- કૌશલ્ય તાલીમ — 5-7 દિવસની બેઝિક તાલીમ અને 15+ દિવસની એડવાન્સ તાલીમ. તાલીમ દરમિયાન ₹500 પ્રતિ દિવસ સ્ટાઇપેન્ડ.
- ટૂલકિટ ઇન્સેન્ટિવ — ₹15,000 સુધીની મફત ટૂલકિટ (અનુદાન).
- લોન સુવિધા (કોલેટરલ-ફ્રી):
- પહેલી કિશ્ત: ₹1 લાખ સુધી (18 મહિના).
- બીજી કિશ્ત: ₹2 લાખ સુધી (30 મહિના).
- કુલ ₹3 લાખ સુધીની લોન 5% વ્યાજ દરે (સરકાર વ્યાજ સબ્સિડી આપે છે).
- ડિજિટલ વ્યવહારો માટે પ્રોત્સાહન.
- બજાર સહાય — પ્રદર્શનો, હાટ અને માર્કેટ લિંકેજ (જેમ કે PM વિશ્વકર્મા હાટ 2026 નવી દિલ્હીમાં યોજાયો હતો).
પાત્રતા (એલિજિબિલિટી)
- 18 વર્ષથી ઉપરની વય.
- અસંગઠિત ક્ષેત્રમાં સ્વ-રોજગારમાં 18 વ્યવસાયોમાંથી કોઈ એકમાં કામ કરતા હોવા જોઈએ.
- છેલ્લા 5 વર્ષમાં કેન્દ્ર/રાજ્ય સરકારની સમાન લોન યોજનાઓ (જેમ કે PMEGP, Mudra, PM SVANidhi) નો લાભ ન લીધો હોય (જો ચૂકવી દીધી હોય તો પાત્ર).
- સરકારી કર્મચારી અથવા તેમના પરિવારજનો અપાત્ર.
અરજી કેવી રીતે કરવી?
ઓનલાઇન રજિસ્ટ્રેશન અધિકૃત વેબસાઇટ પર થાય છે: pmvishwakarma.gov.in
- મોબાઇલ નંબરથી રજિસ્ટર કરો.
- આધાર અને અન્ય ડિટેઇલ્સ ભરો.
- ગામ પંચાયત / ULB લેવલ પર વેરિફિકેશન થાય છે.
આ યોજનાએ અત્યાર સુધીમાં કરોડો અરજીઓ મળી છે અને લાખો કારીગરોને લાભ મળ્યો છે. જો તમે પાત્ર છો તો આજે જ અધિકૃત વેબસાઇટ પર જઈને રજિસ્ટર કરો! વધુ વિગતો માટે સીધા pmvishwakarma.gov.in પર જુઓ.