PM Surya Ghar Muft Bijli Yojana :- પી.એમ. સૂર્ય ઘર મુફ્ત બિજળી યોજના એ ભારત સરકારની એક મહત્વાકાંક્ષી પહેલ છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય રહેણાંક વિસ્તારોમાં રૂફટોપ સોલર પેનલ્સની સ્થાપના વધારીને દર મહિને 300 યુનિટ સુધીની મુફ્ત વીજળી પૂરી પાડવાનો છે. આ યોજના 15 ફેબ્રુઆરી 2024ના રોજ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા લોન્ચ કરવામાં આવી હતી અને તે 2026-27 સુધી ચાલશે. 2025માં, આ યોજના અંતર્ગત નવીન વિશેષતાઓ અને ‘ઇનોવેટિવ પ્રોજેક્ટ્સ’ ઘટકના માર્ગદર્શિકાઓ જાહેર કરવામાં આવ્યા છે, જેમાં 1 કરોડ ઘરોને લક્ષ્ય બનાવીને 30 GW ક્ષમતા વધારવાનો યોજના છે.
પી.એમ. સૂર્ય ઘર યોજના મુખ્ય ઉદ્દેશ્યો:
- રહેણાંકીઓને સોલર ઉર્જા દ્વારા આત્મનિર્ભર બનાવવું.
- વીજળીના ખર્ચમાં ઘટાડો કરીને વાર્ષિક ₹15,000 કરોડની બચત કરવી.
- વધારાની વીજળીને વીજ વિતરણ કંપનીઓ (DISCOMs)ને વેચીને આવક મેળવવાની તક આપવી.
- નવીનીકરણીય ઉર્જાના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપીને પર્યાવરણને લાભ આપવો.
મુખ્ય લાભ અને સબસિડી (2025 અપડેટ):
- સબસિડી વ્યવસ્થા: કેન્દ્રીય નાણાકીય સહાય (CFA) અંતર્ગત:
- પ્રથમ 2 kW માટે: ₹30,000 પ્રતિ kW (કુલ ₹60,000).
- આગળના 1 kW માટે: ₹18,000 પ્રતિ kW.
- મહત્તમ મર્યાદા: ₹78,000 પ્રતિ ઘર.
- મુફ્ત વીજળી: 1-3 kW સોલર સિસ્ટમથી 300 યુનિટ સુધીની મુફ્ત વીજળી, જે વાર્ષિક ₹18,000ની બચત કરી શકે છે.
- અન્ય લાભ: નેટ મીટરિંગ દ્વારા વધારાની ઉર્જા વેચાણ, રાજ્ય વાઇઝ વધારાના પ્રોત્સાહન (દા.ત. ગુજરાત અને કેરળમાં વધુ સબસિડી).
- કુલ બજેટ: ₹75,021 કરોડ, જેમાંથી ₹65,700 કરોડ સબસિડી માટે.
પાત્રતા (Eligibility):
- ભારતીય નાગરિકો જે રહેણાંકી વીજ કનેક્શન ધરાવે છે.
- એક જ ઘર માટે એક જ આવેદન.
- કોઈપણ આવક મર્યાદા નથી, પરંતુ રૂફટોપ સ્પેસ (લગભગ 10 વર્ગ મીટર) જરૂરી.
- વ્યાપારિક અથવા ઔદ્યોગિક વપરાશ માટે નહીં.
2025ની પ્રગતિ (Progress Update):
- જુલાઈ 2025 સુધીમાં 4.9 GW રૂફટોપ સોલર ક્ષમતા ઉમેરાઈ છે, જેમાંથી 20 લાખ ઘરોને લાભ મળ્યો છે.
- 57.9 લાખ આવેદનો મળ્યા, પરંતુ માત્ર 22.7% સ્થાપના પૂર્ણ થઈ (લક્ષ્યના 13% જેટલું).
- રાજ્ય વાઇઝ ટોચના: ગુજરાત (1,491 MW), મહારાષ્ટ્ર, ઉત્તર પ્રદેશ, કેરળ અને રાજસ્થાન (કુલ 77% ક્ષમતા).
- ₹9,280 કરોડ સબસિડી વિતરિત થઈ, જે કુલ બજેટના 14.1% છે.
- પડકારો: જાગૃતિનો અભાવ, નાણાકીય વ્યવસ્થા અને સ્થાપના વિલંબ.
કેવી રીતે આવેદન કરવું (How to Apply):
- ઓફિશિયલ વેબસાઇટ પર જાઓ: pmsuryaghar.gov.in.
- ‘Apply for Rooftop Solar’ પર ક્લિક કરો અને મોબાઇલ નંબર/ઈમેઇલથી રજિસ્ટર કરો.
- વીજ કનેક્શન ડિટેલ્સ અને રૂફટોપ માહિતી ભરો.
- નજીકના વેન્ડરને પસંદ કરો અને સ્થાપના કરાવો.
- સ્થાપના પછી, સબસિડી 30 દિવસમાં ડાબડામાં જમા થશે.
- જરૂરી દસ્તાવેજો: આધાર કાર્ડ, વીજ બિલ, બેંક વિગતો, રૂફટોપની તસવીરો.
આ યોજના 2025માં વધુ વિસ્તરી રહી છે, જેમાં નવા ઇનોવેટિવ પ્રોજેક્ટ્સ જેમ કે સ્માર્ટ સોલર સિસ્ટમ્સ શામેલ છે. વધુ માહિતી માટે ઓફિશિયલ પોર્ટલની મુલાકાત લો. જો તમને વધુ વિગતો જોઈએ, તો પૂછો!
